Netcongestie in beweging · het maandbericht van Congestio · editie 1
Voor het eerst zichtbaar: wat er per station daadwerkelijk wordt afgeroepen
In juli schreven we dat congestiemanagement bij de regionale netbeheerders nauwelijks van de grond kwam: 8.506 congestiemeldingen in 2024–2025, circa 427 MWh verhandeld op het GOPACS-orderboek. Deze maand kunnen we voor het eerst laten zien waar de werkelijke activiteit zit, en waarom die in de gebruikelijke cijfers onzichtbaar blijft.
Sinds kort publiceert GOPACS maandbestanden met CSC-afroepen per station: flexibiliteit die netbeheerders via bilaterale capaciteitsbeperkingscontracten afroepen, buiten het orderboek om. In juni 2026: ruim 3.000 MWh over 115 station-dagen. Rond één Overijssels station werd op 21 van de 30 dagen afgeroepen. April telt circa 2.100 MWh, mei circa 1.100, juli circa 1.500; juni is tot nu toe de drukste maand aan RNB-zijde. (TenneT-afroepen op systeemniveau, zonder MV-congestiegebied, tellen we in deze reeks niet mee; in juli was TenneT met circa 24.000 MWh juist uitzonderlijk actief.)
Kanttekening bij de bron: 26 regels in het GOPACS-bestand, rond de stations Maarheeze, Haps, Meeden en Nieuwegein, vermelden dagvolumes van 0,6 tot 10 GWh per MV-congestiegebied. Dat is fysiek niet mogelijk (10 GWh/dag = 417 MW etmaalrond; de grootste flexvraag van heel Nederland in 2026 was 436 MW, op systeemniveau). Vermoedelijk een eenheidsfout (×1.000) in de bron. Wij hebben deze regels buiten alle totalen gehouden en dit bij GOPACS gemeld. Naschrift 3 september: GOPACS bevestigde na onze melding een invoerfout in één contract en publiceerde een gecorrigeerde dataset.
Ter vergelijking: op het orderboek verhandelden Liander, Enexis en Stedin in diezelfde maand juni samen 28 MWh, in juli 5,4 MWh. De conclusie uit onze juli-analyse staat dus nog steeds: regionale congestie wordt niet op het orderboek opgelost. De CSC-bestanden laten nu zien waar wél: bilateraal, per station, in volumes die twee ordes van grootte groter zijn.
Wat we niet kunnen zeggen: wat het kost
Prijzen per afroep worden nergens gepubliceerd. Wat wél kan: maandelijkse kosten delen door orderboekvolume per netbeheerder. Maar bij volumes van enkele MWh per maand (Liander in juni: 0,7 MWh) is dat een anekdote, geen prijsreeks; wij publiceren zulke afgeleiden daarom alleen mét het volume erbij. De afroepfrequentie en -volumes per station zijn de harde cijfers; de vergoedingen blijven vooralsnog een zwarte doos.
Wat dit betekent
Voor wie flexibiliteit kan leveren (batterijen, regelbare vraag) is dit het eerste publieke bewijs dat congestiemanagement in een aantal gebieden dagelijkse realiteit is. Tegelijk blijft in de meeste onderzochte congestiegebieden de conclusie van de netbeheerder zelf staan: congestiemanagement niet inzetbaar, want geen flex gecontracteerd. Dat contrast, tussen gebieden waar dagelijks wordt afgeroepen en gebieden waar niets is gecontracteerd, volgen we per publicatie.
Verder op congestio.com
- De vergunningenanalyse (610 procedures, 94% in wachtrijgebied) staat op
- Sinds deze maand volgen we per congestiegebied ook de gepubliceerde
verwachte oplosjaren, editie voor editie. De eerste verschuivingen staan al vast: in de Enexis-publicatie van 4 aug 2026 → 17 aug 2026 ging het verwachte oplosjaar afname voor Born van 2026 naar 2030, en voor invoeding in Kelpen van 2027 naar 2033. Zulke verschuivingen melden we op congestio.com/nieuws/.
Vragen over een specifiek gebied, of cijfers die u mist? Antwoord op deze mail volstaat; dat stuurt wat we hierna vastleggen en publiceren.
— Nasir Shadravan · congestio.com · alle cijfers CC BY 4.0 met bronvermelding
Bronnen: GOPACS maandelijkse CSC-activatiebestanden en publieke rapportage; congestieonderzoeken Liander/Enexis/TenneT; capaciteitskaart Netbeheer Nederland. Cijfers per 19 augustus 2026. Methode en beperkingen: congestio.com/methode/. CSC-afroepen en orderboekvolumes zijn verschillende instrumenten en worden hier niet als één trendreeks gepresenteerd.
Deze cijfers gebruiken
Overname is toegestaan en aangemoedigd. De grafieken, cijfers en analyses op deze pagina — het werk van Congestio — mag u overnemen onder CC BY 4.0: met bronvermelding en een link naar deze pagina. Journalisten die de onderliggende cijfers willen controleren of uitsplitsen: mail gerust, dat kan meestal dezelfde dag.
Let op: dit geldt voor onze afgeleide analyse. De onderliggende brongegevens blijven van de bronhouders (GOPACS, Netbeheer Nederland, Liander, Enexis) en vallen niet onder deze licentie — die kunnen wij niet weggeven.