Congestiemanagement kostte €156,5 mln — en de uitgaven vielen daarna stil

Sinds 2018 ging er €156,5 mln om in het oplossen van congestie via het GOPACS-platform. De piek lag in 2022. In 2025 was er nog €2,1 mln mee gemoeid.

Door Nasir Shadravan · bijgewerkt 2 augustus 2026 · leestijd 4 minuten

Congestiemanagement is het marktinstrument waarmee netbeheerders transportproblemen oplossen zonder direct te hoeven verzwaren: partijen worden betaald om op het juiste moment minder af te nemen of minder terug te leveren. Het platform daarvoor is GOPACS, waarop 8 netbeheerders actief zijn.

Uitgaven aan congestiemanagement via GOPACS, per jaar

* 2026 is een lopend jaar: de reeks loopt tot en met 22 juli 2026 en is dus niet vergelijkbaar met een volledig jaar.

De vorm van deze reeks is opvallend. De uitgaven stegen tot €59,5 mln in 2022, en zakten daarna terug naar €2,1 mln in 2025 — een daling van 96%. Dat is de tegenovergestelde beweging van wat je zou verwachten bij een net dat voller wordt.

Verhandeld volume, per jaar (MWh)

* 2026 is een lopend jaar: de reeks loopt tot en met 22 juli 2026 en is dus niet vergelijkbaar met een volledig jaar.

Het volume laat dezelfde beweging zien: van 181.958 MWh in 2022 naar 5.467 MWh in 2025. De verklaring zit deels in de energieprijzen — de piekjaren 2021–2022 vielen samen met de gascrisis, toen zowel de prijzen als de onbalans extreem waren. Maar de prijs per MWh daalde niet mee: die is juist gestegen.

Tabelweergave: uitgaven, volume en prijs per MWh

Jaar	Uitgaven	Volume (MWh)	€ per MWh
2018	€4	1,0	4
2019	€4,5 mln	36.552,1	122
2020	€6,2 mln	53.965,5	114
2021	€45,2 mln	144.035,6	314
2022	€59,5 mln	181.958,4	327
2023	€34,5 mln	114.230,5	302
2024	€4,3 mln	7.408,7	581
2025	€2,1 mln	5.467,0	392
2026*	€149.000	191,7	777

Wat dit niet zegt Een daling van de uitgaven betekent niet dat de congestie afnam. Het betekent dat er via dit specifieke marktplatform minder energie is verhandeld. Congestie kan ook worden opgelost met contractvormen die niet via GOPACS lopen, of helemaal niet worden opgelost — dan blijft een aanvrager simpelweg in de wachtrij staan. Welk deel van de daling door welke oorzaak komt, is uit deze cijfers alleen niet vast te stellen.

Waarom dit ertoe doet

Voor wie een aansluiting zoekt is congestiemanagement de route die netbeheerders aanwijzen als het net vol is. De cijfers laten zien dat die route de laatste jaren weinig volume verwerkt. Voor projectontwikkelaars is dat relevant bij de vraag of een tijdsgebonden of flexibel contract op een bepaald knooppunt realistisch soelaas biedt.

Bron: GOPACS publieke rapportage (gopacs.eu), geraadpleegd op 22 juli 2026. Analyse en bewerking: Nasir Shadravan. De cijfers op deze pagina zijn geaggregeerd; de onderliggende gegevens blijven eigendom van de bronhouders.